Social Development Division

Last Updated: 24 September 2026 Hits: 239

Social Development Division

Pendaftaran OKU adalah untuk mengumpul data atau statistik bagi maksud perancangan perkhidmatan / program pemulihan, pencegahan, latihan dan pendidikan serta intervensi awal. Kad Kenal Diri dikeluarkan kepada OKU yang berdaftar dengan JKM bagi memudahkan mereka berurusan dengan pihak-pihak yang berkenaan. Pendaftaran OKU ini boleh dilakukan di mana-mana Pejabat Kebajikan Masyarakat Daerah.

Terdapat tujuh (7) kategori OKU yang boleh dipertimbangkan bagi pendaftaran OKU oleh Jabatan Kebajikan Masyarakat seperti berikut:

Kurang Upaya Pendengaran

Tahap pendengaran boleh dibahagikan kepada lima (5) tahap seperti berikut:

Bil	Kategori	Tahap Pendengaran	Keterangan
i	Normal	20 dBHL dan ke bawah	Boleh mendengar semua bunyi pertuturan
ii	Ringan	21-40 dBHL	Boleh mendengar bunyi perlahan. Boleh mendengar bunyi pertuturan dalam suasana senyap.
iii	Sederhana	41-70 dBHL	Sukar mendengar bunyi pertuturan dalam suasana senyap
iv	Teruk	71-90 dBHL	Tidak dapat mendengar walaupun dalam suasana senyap. Hanya mendengar bunyi kuat Mempunyai masalah untuk berkomunikasi dengan orang lain
v	Sangat Teruk	91 dBHL dan ke atas	Tidak dapat mendengar walaupun bunyi kuat. Mempunyai masalah untuk berkomunikasi dengan orang lain

Kurang Upaya Pendengaran Dan Kecacatan Telinga Kekal

Kurang upaya pendengaran bermaksud ketidakupayaan pendengaran kekal pada kedua-dua belah telinga ATAU di sebelah telinga.

Kecacatan telinga kekal merujuk kepada kecacatan struktur telinga / sindrom berkaitan yang mengganggu fungsi individu tersebut.

Seseorang individu layak disahkan sebagai kurang upaya sekiranya memenuhi salah satu atau lebih, dari empat (4) sub-kategori seperti berikut:

Bil	Sub-Kategori	Keterangan
i	Bilateral hearing loss	Kurang upaya Pendengaran diambil kira sekiranya: a) Tahap pendengaran ?40dBHL (dewasa) di telinga yang lebih baik berdasarkan purata 4 frequensi: (500Hz, 1KHz, 2KHz, 4KHz) b) Tahap pendengaran ? 30dBHL (kanak-kanak) di telinga yang lebih baik berdasarkan purata 4 frequensi: 500Hz, 1KHz, 2KHz, 4KHz)
ii	Single sided deafness (SSD) / Profound unilateral hearing loss	Tahap pendengaran sangat teruk melebihi ? 91dBHL di sebelah telinga berdasarkan purata 4 frequensi: (500Hz, 1KHz, 2KHz, 4KHz)
iii	Kecacatan telinga kekal / sindrom berkaitan telinga /sindrom berkaitan pendengaran contoh: microtia, atresia, anotia, Treacher Collins, Goldenhar syndrome etc.	Disahkan oleh Pakar Otorinolaringologi sahaja
iv	Lain-lain	Disahkan oleh Pakar Otorinolaringologi sahaja

Syarat-syarat bagi pendaftaran OKU pendengaran adalah seperti berikut:

i. OKU pendengaran hendaklah disahkan oleh Pakar Otorinolaringologi;

ii. Pengesahan daripada Pegawai Pemulihan Perubatan (Pendengaran) juga diperlukan bagi memastikan pemohon telah mendapat diagnosis yang tepat sebelum dikategorikan sebagai OKU pendengaran.

Kurang Upaya Penglihatan

Kurang upaya penglihatan bermaksud buta kedua-dua belah mata ATAU buta di sebelah mata ATAU penglihatan terhad di kedua-dua belah mata ATAU lain-lain gangguan penglihatan kekal.
Kurang upaya penglihatan boleh dibahagi kepada empat (4) sub kategori seperti berikut:

Bil	Sub Kategori	Keterangan
i	Terhad di kedua-dua belah mata	Penglihatan lebih teruk daripada 6/18 tetapi sama dengan atau lebih baik daripada 3/60 walaupun dengan menggunakan alat bantu penglihatan atau medan penglihatan kurang dari 20 darjah dari fiksasi
ii	Buta di kedua-dua belah mata	Penglihatan kurang daripada 3/60 atau medan penglihatan kurang dari 10 darjah dari fiksasi di kedua-dua belah mata
iii	Buta di sebelah mata	Penglihatan kurang daripada 3/60 atau medan penglihatan kurang dari 10 darjah dari fiksasi di sebelah mata
iv	Lain-lain gangguan penglihatan kekal Contoh : albanism	Disahkan oleh Pakar Oftalmologi sahaja

Kurang Upaya Pertuturan

Kurang upaya pertuturan bermaksud tidak boleh bertutur sehingga menyebabkan gangguan berkomunikasi dengan sempurna dan tidak boleh difahami oleh mereka yang berinteraksi dengannya. Keadaan ini adalah kekal atau tidak akan sembuh.

Bagi kanak-kanak, mestilah berdasarkan penilaian pada umur lima (5) tahun ke atas atau umur yang lebih awal bagi kes tertentu yang disahkan Pakar)

Kurang upaya pertuturan boleh dibahagikan kepada lima (5) sub kategori seperti berikut:

Bil	Sub Kategori	Keterangan
i	Kecelaruan Pertuturan dan Bahasa/ Kecelaruan komunikasi kompleks (Complex Communication Disorders) Contoh : -Kanak kanak : *pediatric speech and language disorders* -Dewasa : Aphasia	Berlaku apabila individu sukar untuk menghantar, menerima, memproses dan memahami konsep sesuatu sistem simbol secara lisan, bukan lisan atau maklumat grafik. (Termasuk berkaitan masalah Kelewatan Perkembangan (GDD), pendengaran, masalah berkaitan sindrom, Autisme, ADHD, Stroke , Kecederaan Otak dan lain-lain berkaitan).
ii	Kecelaruan motor pertuturan (Motor Speech Disorder) Contoh : Apraxia, Dysarthria	Kelemahan dan ketidakfungsian struktur dan otot yang menghasilkan bunyi pertuturan menyebabkan kadar, kelancaran dan kejelasan pertuturan terganggu.
iii	Kecelaruan Suara (Voice Disorders) Contoh : Dysphonia/ Aphonia	Kualiti, kelangsingan dan kekuatan suara seseorang individu berbeza dari individu-individu lain yang mempunyai usia,jantina,budaya dan kedudukan geografi yang sama dengan individu tersebut.
iv	Kecelaruan kelancaran Pertuturan/Kegagapan (Fluency disorders) Contoh : Stuttering Cluttering	Gangguan pada aliran pertuturan yang dicirikan oleh pengulangan, pemanjangan, sekatan dan hentian bunyi, perkataan dan ayat termasuk Spasmodic dysphonias dan Laryngeal tremor
v	Kecelaruan Resonan (Resonance Disorder) Contoh : Hypernasality Hyponasality	Masalah kesengauan pertuturan disebabkan oleh gangguan pada mekanisma pengaliran udara berpunca dari keabnormalan struktur pertuturan saperti sumbing lelangit (Cleft Palate), sekatan, masalah neurologi kegagalan fungsi velofaringeal dan Oromandibular dystonia

Syarat-syarat bagi pendaftaran OKU pertuturan adalah seperti berikut:

i. OKU pertuturan hendaklah disahkan oleh Pakar Perunding Otorinolaringologi

ii. Pengesahan daripada Pegawai Pemulihan Perubatan (Pertuturan) juga diperlukan bagi memastikan pemohon telah mendapat diagnosis yang tepat sebelum dikategorikan sebagai OKU pertuturan.

Kurang Upaya Fizikal

Kurang upaya fizikal bermaksud ketidakupayaan kekal anggota badan sama ada disebabkan oleh kehilangan ATAU ketiadaan ATAU ketidakupayaan mana-mana anggota badan yang boleh menjejaskan fungsi mereka dalam melakukan aktiviti asas sepenuhnya.
Aktiviti asas yang dimaksudkan ialah seperti penjagaan diri, pergerakan dan penukaran posisi tubuh badan. Keadaan ini boleh terjadi akibat daripada kecederaan (trauma) atau penyakit pada mana-mana sistem tubuh yang menyebabkan ketidakfungsian.

Kurang upaya fizikal boleh dibahagikan kepada tujuh (7) sub kategori seperti berikut:

Bil	Kategori	Keterangan
i	Limb Defect (Acquired / Congenital)	Keadaan di mana berlaku kehilangan separa atau sepenuhnya mana-mana bahagian anggota badan termasuk kehilangan: Tangan Kaki Jari tangan / jari kaki kehilangan mana-mana ibu jari atau kehilangan keseluruhan mana-mana dua (2) jari kehilangan mana-mana jari yang melibatkan tulang metacarpal/metatarsal.
ii	Spinal Cord Injury	Kecederaan saraf tunjang akibat trauma atau bukan trauma yang menjejaskan fungsi otot, deria serta autonomik di bahagian bawah aras kecederaan.
iii	Strok	Keadaan di mana berlaku kekurangan atau kehilangan fungsi secara tiba-tiba melibatkan pertuturan, otot, deria, kognitif atau lain-lain sebahagian tubuh badan akibat kekurangan oksigen atau pendarahan di dalam otak.
iv	Kerdil Contoh: Achondroplasia	Keadaan di mana ketinggian bagi seseorang adalah kurang daripada 142cm bagi lelaki dan kurang daripada 138cm bagi
v	Traumatic Brain Injury	Keadaan di mana berlaku kekurangan atau kehilangan fungsi secara tiba-tiba melibatkan pertuturan, otot, deria, kognitif atau lain-lain melibatkan sebahagian tubuh badan akibat kecederaan otak.
vi	Cerebral Palsy	Keadaan kekal di mana berlaku masalah pergerakan dan postur yang menghadkan aktiviti akibat gangguan bukan progresif di bahagian otak . Terbahagi kepada tiga (3) jenis seperti berikut: Hemiplegia Diplegia Quadriplegia
vii	Lain-lain	Contoh Duchenne Muscular Dystrophy dan penyakit kronik yang menyebabkan kurang upaya fizikal.

Kurang Upaya Pembelajaran

Kurang upaya pembelajaran bermaksud masalah kecerdasan otak yang tidak selaras dengan usia biologikalnya.

Kurang upaya pembelajaran boleh dibahagikan kepada enam (6) sub kategori seperti berikut:

Bil	Kategori	Keterangan
i	Global Developmental Delay (GDD) Terbahagi kepada tiga (3) tahap seperti berikut: Ringan Sederhana Teruk	Keadaan di mana berlaku perkembangan lewat sekurang-kurangnya dua (2) standard deviation dalam sekurang-kurangnya dua (2) domain samada gross motor/fine motor, speech/language, cognition, social/personal atau activities of daily living bagi pemohon berumur kurang dari lima (5) tahun.
ii	Sindrom Down Terbahagi kepada tiga (3) tahap seperti berikut: Ringan Sederhana Teruk	Berpunca dari kecelaruan kromosom yang terlebih iaitu pada kromosom 21.
iii	Attention Defisit Hyperactivity Disorder (ADHD) Terbahagi kepada tiga (3) tahap seperti berikut: Ringan Sederhana Teruk	Kesulitan sepanjang hayat yang melibatkan tahap tumpuan serta kawalan impuls.
iv	Autisme (Autism Spectrum Disorder) Terbahagi kepada tiga (3) tahap seperti berikut: Ringan Sederhana Teruk	Autisme merupakan gangguan neurologi yang memberikan impak negatif kepada kanak-kanak dari segi kemahiran interaksi sosial dan imaginasi.
v	Intelektual Terbahagi kepada tiga (3) tahap seperti berikut: Ringan Sederhana Teruk	Kurang Upaya Intelektual merupakan kekurangan dari segi fungsi intelek (terencat akal/mental retardation) bagi kanak-kanak berumur lima (5) tahun ke atas.
vi	Specific Learning Disability (Specific LD)	*Dyslexia :* Perbezaan cara otak berfikir dalam menghubungkan simbol visual dan bunyi seterusnya mengalami kesukaran membaca, menulis, memahami, mengeja dan mengira. *Dyscalculia:* Keadaan yang mempengaruh keupayaan pemohon meguasai/memperoleh kemahiran arimetik. *Dysgraphia:* Keadaan yang mempengaruh keupayaan skil motor halus pemohon seterusnya mendatangkan kesulitan membentuk huruf, menulis dan lain-lain.

Bagi pemohon yang mempunyai lebih daripada satu sub kategori pembelajaran, penentuan sub kategori bagi tujuan cetakan pada Kad OKU adalah berdasarkan sub kategori yang dominan.

i. Penentuan tahap pada sub kategori pembelajaran adalah optional.

ii. OKU pembelajaran bagi kanak-kanak iaitu individu yang berumur di bawah 18 tahun boleh disahkan oleh Pegawai Perubatan.

Kurang Upaya Mental

Kurang upaya mental merujuk kepada keadaan penyakit mental yang teruk menyebabkan seseorang itu tidak berupaya berfungsi sama ada sebahagian atau sepenuhnya dalam hal berkaitan dirinya atau perhubungan dalam masyarakat.

Kurang upaya mental boleh dibahagikan kepada empat (4) sub kategori seperti berikut:

Bil	Kategori	Keterangan
i	Organic Mental Disorder yang serius dan kronik	Dementia in Alzheimer’s disease Vascular dementia Other mental disorders due to brain damage and dysfunction and to physical disease
ii	Schizophrenia, Schizotypal and Delusional Disorders	Schizoaffective Disorders Persistent Delusional Disorder Other non organic psychotic disorders
iii	Mood Disorder	Bipolar affective disorder Recurrent depressive disorder Persistent mood disorders Other mood disorders
iv	Severe Anxiety Disorder	Phobic Anxiety disorders (Fobia) Panic disorder Generalized anxiety disorder Mixed anxiety and depressive disorder Obsessive Compulsive Disorder (OCD)

Syarat-syarat bagi pendaftaran OKU mental adalah seperti berikut:

i. OKU mental hanya boleh disahkan oleh Pakar Psikiatri yang berdaftar dengan National Specialist Register of Malaysia (NSR) sahaja

ii. Pemohon mestilah telah menjalani rawatan psikiatri sekurang-kurangnya dua (2) tahun.

Kurang Upaya Pelbagai

Kurang upaya pelbagai (Multiple Disabilities) bermaksud mempunyai lebih daripada satu jenis ketidakupayaan.

Salah satu komitmen Kerajaan sebagai langkah penyediaan intervensi awal kepada kanak-kanak OKU melalui Pertubuhan Sukarela Kebajikan ialah dengan penubuhan TASKA OKU seperti berikut:

TASKA OKU Down Sindrom - TASKA ANISD ini dikendalikan oleh Persatuan Sindrom Down Malaysia, telah dibuka di Presint 11, Putrajaya dan mula beroperasi pada 1 Julai 2013.
- TASKA Mesra Cheshire (Fizikal) - Dikendalikan oleh Persatuan Rumah Amal Sabah (Sabah Cheshire Home), telah dibuka di Likas, Sabah dan mula beroperasi pada 11 November 2013.
- TASKA OKU Mesra Cheshire Sandakan (Fizikal) - Dikendalikan oleh Persatuan Rumah dan Perkhidmatan Cheshire Sabah di Sandakan.
- TASKA OKU Semangat Maju (Pembelajaran) - TASKA Semangat Maju Ipoh dikendalikan oleh Persatuan Untuk Insan Bermasalah Intelek Perak, telah dibuka di Kampung Tawas, Ipoh dan mula beroperasi pada 6 Januari 2014.
- TASKA OKU Autisme (Autisme) - TASKA Autism dikendalikan oleh Persatuan Autisme Sibu, telah dibuka di Sibu, Sarawak dan mula beroperasi pada 2 Januari 2014.
- TASKA OKU Istika Jaya (Pendengaran) - TASKA Istika Jaya dikendalikan oleh Persekutuan Orang Pekak Malaysia, telah dibuka di Bandar Puchong Jaya dan mula beroperasi pada 6 Januari 2014.
- TASKA OKU St. Nicholas (Penglihatan) - TASKA St. Nicholas dikendalikan oleh St. Nicholas' Home, Pulau Pinang dan mula beroperasi pada 6 Januari 2014.
- TASKA Istimewa OKU (Pembelajaran) - Dikendalikan oleh Rumah Amal Kulim, Kedah di Kulim, Kedah.
- TASKA OKU Orkid (Pembelajaran) - Dikendalikan oleh Persatuan Taska Negeri Selangor di Shah Alam, Selangor.
- TASKA OKU Ikhlas (Terbuka kepada semua kategori) - Dikendalikan oleh Persatuan Insan Berkeperluan Khas di Melaka.
- TASKA OKU Auliya (Down Sindrom) - Dikendalikan oleh Pertubuhan Cakna OKU, Kelantan di Kubang Kerian, Kelantan.
- TASKA OKU Aulad (Pembelajaran) - Dikendalikan oleh Persatuan Intervensi Awal dan Pendidikan Sindrom Down, Kota Bharu di Kota Bharu, Kelantan.
- TASKA OKU PSDKK (Sindrom Down) - Dikendalikan oleh Persatuan Sindrom Down Kota Kinabalu, Sabah di Kota Kinabalu, Sabah.

Pusat Kehidupan Berdikari atau Independent Living Centre (ILC) merupakan pusat yang menawarkan perkhidmatan asas untuk memperkasakan OKU. Selain memberi tumpuan kepada aspek penentuan matlamat kendiri, kemahiran Independent Living (IL) diberikan agar OKU lebih bersedia untuk memulakan kehidupan berdikari. OKU juga mempunyai tanggungjawab sepenuhnya ke atas diri sendiri dan diberi penghormatan sebagai individu dalam masyarakat.

ILC terbuka kepada semua OKU terutama yang tinggal berhampiran dan dalam kalangan OKU yang mengalami kecacatan / kurang upaya tahap teruk (severe impairment). Pusat ini juga mensasarkan OKU yang ingin memulakan kehidupan secara berdikari, yang telah lama berada dalam sesebuah institusi atau di bawah jagaan ahli keluarga.

ILC ditubuhkan selaras dengan RMK-11 (2016-2020) di mana penubuhan 7 buah ILC dinyatakan di bawah Strategi B6, Memperkasa Orang Kurang Upaya (OKU). Sehingga akhir tahun 2020, sebanyak tujuh (7) buah ILC dapat ditubuhkan di mana dua (2) buah ILC telah beroperasi pada 2019 dan lima (5) buah ILC lagi ditubuhkan pada September 2020.